Giao nhận tổ ong dú miền Trung: tránh bão, tránh gió nóng

Thử hình dung: đã hẹn với người nuôi ở huyện bên mua hai tổ ong dú, đúng tuần đó đài báo một cơn bão đang vào gần bờ. Chở ngay cho kịp, hay chờ? Ở miền Trung, những tình huống như vậy xảy ra mỗi năm. Dải đất hẹp này có mùa nắng nóng với gió tây khô hanh, rồi tới mùa mưa bão dồn dập. Giao nhận tổ trong bán kính gần vì vậy ít phụ thuộc vào quãng đường, mà phụ thuộc vào việc đọc thời tiết.

Bài viết đi qua từng tình huống người nuôi miền Trung hay gặp, kèm cách xử lý cụ thể.

Tình huống 1: Bão hoặc áp thấp sắp vào

Cách làm đúng là hoãn. Một đàn vừa chuyển nhà cần những ngày trời quang để bay ra học vị trí mới. Nếu ngay sau khi về là mấy ngày mưa gió, đàn bị nhốt trong thùng ở một nơi chưa quen, vừa không kiếm ăn được vừa dễ hoảng. Chưa kể giá kê mới dựng có thể chưa đủ chắc để chịu gió giật.

Nên thoả thuận với người bán ngay từ đầu: gặp bão thì lùi lịch, không ai mất cọc. Người bán có nghề sẽ hiểu, vì họ cũng không muốn đàn của mình hỏng sau khi bán.

Tình huống 2: Vừa qua bão, trời hửng lại

Sau bão thường có mấy ngày nắng đẹp, nhưng cây cối xơ xác, hoa bị dập gần hết. Đàn về nhà mới lúc này có thể thiếu nguồn ăn quanh tổ. Nên đi một vòng quanh chỗ định đặt tổ: còn cây gì đang ra hoa, tán cây nào còn nguyên. Nếu xung quanh trống trơn, hoãn thêm một hai tuần cho cây hồi lại thì đàn đỡ vất vả hơn.

Đồng thời kiểm tra lại chỗ đặt sau bão: nền có bị ngập, có cây gãy đè sát không, mái che còn nguyên không.

Tình huống 3: Giữa mùa nắng nóng, gió tây thổi

Những ngày gió tây khô nóng, nhiệt độ ban ngày lên cao và hanh khô. Ong dú chịu nóng kém, thùng gỗ để ngoài nắng một lúc là bên trong đã hầm. Giao nhận vẫn làm được, nhưng phải tuân thủ:

1. Người bán đóng cửa tổ lúc chạng vạng, khi ong đã về.
2. Chờ thêm một lúc cho thùng nguội bớt rồi mới chuyển lên xe.
3. Chở bằng xe có mui, không đặt thùng trong cốp kín.
4. Tới nơi đặt ngay dưới bóng mát, mở cửa tổ liền.
5. Mấy ngày đầu, che thêm một tấm chắn nắng phía tây cho thùng.

Tình huống 4: Chỗ đặt ở vùng trũng hoặc ven sông

Nhiều vườn nhà ở miền Trung nằm sát sông, sát ruộng, mùa mưa nước lên nhanh. Giá kê tổ ở những chỗ này cần cao hơn mức nước từng ngập trong vườn, và tốt nhất chọn góc cao nhất của khu đất. Đừng đợi tổ về rồi mới tính chuyện kê cao, vì dời tổ sau khi ong đã quen chỗ sẽ làm đàn mất phương hướng thêm lần nữa.

Dựng giá kê chịu gió

Kinh nghiệm giữ đàn qua mùa mưa bão của người nuôi trong vùng được gom ở mục Kinh nghiệm người nuôi, còn lịch thời tiết theo tháng có ở Khí hậu & mùa vụ.

Sau khi nhận: một tuần quan sát

Không mở nắp. Mỗi sáng đứng xa nhìn cửa tổ khi nắng đã lên: ong ra vào đều là tốt. Sau mỗi cơn mưa lớn, đi kiểm chén chống kiến và xem nước có tạt vào cửa tổ không. Nếu đàn im lặng nhiều ngày liền dù trời nắng, nên liên hệ người bán.

Khi cần tổ giống từ trại nuôi lâu năm

Ở những vùng chưa nhiều người nuôi ong dú, tìm được tổ giống tốt gần nhà không dễ. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nuôi ong dú làm nghề chính, có tổ giống tách đàn, mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Người nuôi miền Trung có thể hỏi trại về thời điểm nhận tổ tránh mùa bão tại ongquy.com. Muốn tìm thêm tổ của các hộ nuôi khác để so sánh, có thể xem chợ mua bán tổ và mật.

Câu hỏi thường gặp