Kênh bán mật ong dú miền Trung: tính trước mùa bão

Một trận bão vào, mất điện vài ngày, đường liên huyện ngập, xe khách nghỉ chạy. Đơn mật ong dú đã hứa giao cho khách ở Đà Nẵng hay Sài Gòn nằm im trong nhà. Ai nuôi ong dú ở miền Trung đủ lâu đều từng gặp cảnh này. Chuyện bán mật ở đây không chỉ là tìm khách, mà còn là tính sao cho thời tiết không làm mình lỡ hẹn.

Đặc điểm làm việc bán mật ở miền Trung khác

Dải đất hẹp, nắng gió gay gắt, cuối năm mưa dầm và bão lũ. Ong dú kiếm ăn tốt trong những tháng nắng có hoa, sang mùa mưa thì ra ngoài ít và cần mật dự trữ. Kết quả là mật về chủ yếu trong mùa khô, rồi gần như dừng hẳn khi trời vào mưa.

Thêm một điều: miền Trung có rất nhiều người đi làm xa, ra Bắc, vào Nam, đi nước ngoài. Họ nhớ quê, tin đồ nhà làm, và hay mua quà quê cho đồng nghiệp. Đây là mối hàng mà người nuôi ong miền Trung có nhiều hơn hầu hết các vùng khác.

Trước mùa bão: bán dứt điểm phần mật mùa khô

• Bán gần trước. Hàng xóm, chợ xã, quán tạp hoá quen. Không tốn phí gửi, giao trong ngày.
• Gom đơn xa theo đợt. Nhắn cho người quê ở thành phố, ai lấy thì đăng ký, cuối tuần gửi một chuyến.
• Gửi trước, đừng hẹn sát mùa mưa. Đơn xa nên giao xong trước khi dự báo có áp thấp, đừng để dồn vào cuối năm.
• Cất một phần mật cho nhà và cho đàn. Không bán cạn. Đàn cần mật để qua những tuần mưa không ra được.

Muốn biết cây nào quanh vùng mình ra hoa lúc nào để đoán mùa thu, xem thêm mục Nguồn hoa địa phương.

Trong mùa bão: thu hẹp, nói thật

Đây là lúc nhiều người làm mất khách vì hứa liều. Trong mùa mưa bão, chỉ nên:

1. Nhận đơn trong xã, trong huyện, giao tận tay khi trời tạnh.
2. Báo rõ với khách xa: đơn sẽ gửi sau khi đường thông, không hẹn ngày cụ thể.
3. Kiểm mật tồn: trời ẩm, mất điện khiến tủ lạnh không chạy, mật nhiều nước dễ lên men. Chai nào có dấu hiệu sủi, chua gắt thì để nhà dùng, không bán.
4. Ưu tiên chằng chống tổ, che mưa tạt, kê cao khỏi chỗ nước đọng.

Khách thường thông cảm chuyện bão lũ. Điều họ không chịu được là không ai báo gì.

Sau bão: lo đàn trước, bán sau

Bão qua, việc đầu tiên là đi xem tổ: tổ nào đổ, tổ nào ướt, đàn nào yếu. Đừng vội lấy mật để bù đơn hàng bị lỡ. Đàn vừa qua đợt mưa dài thường thiếu ăn, lấy mật lúc này dễ làm đàn suy. Đợi đàn hồi lại, ong bay đều, rồi mới tính tới việc thu.

Những người có kinh nghiệm giữ đàn qua bão ở các tỉnh duyên hải có chia sẻ cách làm ở mục Kinh nghiệm người nuôi.

So sánh các kênh theo mức chịu bão

Đóng gói cho đường dài nắng gió

Mật miền Trung đi ra Bắc hay vào Nam đều phải qua chặng đường dài, xe nóng. Lọc sạch, đóng chai kín, chừa khoảng trống miệng chai, chèn kỹ trong thùng. Nhắn người nhận cất ngăn mát ngay. Đừng gửi chai to, chia chai vừa để vỡ một chai không mất cả đơn.

Khi cần thêm tổ hoặc nguồn mật dự phòng

Mùa bão có thể làm mất vài tổ, nhất là tổ đặt chỗ trống gió. Muốn gây lại đàn, nên tách từ tổ mạnh còn lại hoặc mua tổ giống rõ nguồn, đừng vào rừng bắt tổ hoang. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi từ sáp ong dú, có thể làm nguồn tham khảo khi cần bổ sung tổ hoặc giới thiệu khách lúc nhà hết mật. Muốn tìm người mua bán tổ, mật giữa người nuôi với nhau thì có chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp