Miền Trung nuôi bao nhiêu tổ ong dú cho kịp mùa bão

Thử hình dung chiều nay tivi báo cơn bão sẽ vào bờ trong đêm mai. Mình có đúng một buổi để chằng buộc, kê cao, hoặc khiêng tổ ong dú vào chỗ kín. Bao nhiêu tổ thì làm kịp trong một buổi ấy, chừng đó tổ là vừa sức. Với người nuôi ở dải đất miền Trung, đây là phép tính thực tế hơn mọi bảng tham khảo theo diện tích.

Miền Trung còn thêm một bài kiểm tra nữa vào mùa hè: những đợt gió Tây khô nóng, nắng như rang. Hai thử thách ở hai đầu năm, và số tổ phải qua được cả hai.

Phép tính một buổi chiều trước bão

Hãy làm thử một lần vào ngày bình thường: bấm giờ xem mình mất bao lâu để chằng một tổ cho chắc, hoặc khiêng một tổ từ vườn vào nhà kho mà không lật nghiêng. Nhân với số tổ, cộng thêm thời gian gia cố nhà cửa vốn đã phải làm trước bão. Nếu tổng thời gian vượt quá một buổi, số tổ đang vượt sức.

Việc này nghe đơn giản nhưng giúp tránh tình huống quen thuộc: bão đến, người nuôi lo nhà lo cửa xong thì trời đã tối, tổ ong ngoài vườn đành để mặc.

Chuẩn bị sẵn để rút ngắn thời gian

• Kệ đặt tổ chôn chân sâu, có sẵn dây và móc chằng.
• Một góc trong nhà kho, gian bếp, hay chái hiên đã dọn sẵn để xếp tổ.
• Tấm che mưa tạt, bao cát chặn nắp tổ.
• Danh sách tổ theo thứ tự ưu tiên: tổ mạnh, tổ giống quý chuyển trước.

Mùa gió Tây: số tổ bằng số chỗ có bóng

Những ngày gió Tây, trưa nắng gắt, gió khô thổi rát. Thùng tổ phơi giữa vườn dễ nóng bên trong, sáp mềm, ong phải dồn sức quạt mát thay vì đi làm. Chỗ đặt tổ tốt ở miền Trung là dưới tán cây xanh quanh năm, hiên nhà hướng đông, hoặc dưới giàn có mái che. Mỗi tổ mới là mỗi chỗ bóng mát phải có. Thêm một chậu nước có cành cây nổi gần tổ cũng giúp ong đỡ phải bay xa tìm nước.

Ven biển, đồng bằng hay chân núi

Dải đất hẹp nên mỗi nhà một kiểu nguồn hoa. Quanh vùng đồi có rừng keo, tràm trồng; vùng đồng bằng có vườn xoài, cây ăn trái, rau màu; ven biển có dừa, phi lao và cây bụi chịu cát. Hãy đi một vòng quanh nhà vào mùa nắng và một lần vào mùa mưa bão để xem có gì nở. Ghi chép đầy đủ hơn ở mục Nguồn hoa địa phương.

Khi nào thì tăng tổ

Ở miền Trung, thời điểm hợp lý để tách đàn thường là sau mùa mưa bão, khi trời đã ổn định và cây cối ra hoa lại. Tách quá sát mùa bão, tổ con chưa kịp đầy đã phải chịu gió mưa. Chỉ tách từ những tổ đã qua một mùa bão mà vẫn đông quân — đó là những đàn đã chứng minh hợp với nơi mình ở. Cách người nuôi trong vùng tổ chức chỗ đặt tổ được gom ở mục Trại ong trong vùng.

Học tận mắt trước khi nuôi nhiều

Đọc thì dễ, nhưng chằng tổ, mở tổ, tách đàn cho đúng tay thì nên xem một lần. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng có tổ giống nhân bằng tách đàn, mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi từ sáp ong dú. Ai muốn học thực hành trước khi đầu tư thêm tổ có thể đăng ký tour học tại trại, xem cách đặt tổ, che nắng và kiểm tra đàn ngoài thực tế.

Câu hỏi thường gặp