Hoa dại quanh nhà miền Trung: 5 hiểu lầm khi nuôi ong dú

Ai sống ở dải đất miền Trung đều quen với kiểu thời tiết cực đoan: hè có những đợt gió tây khô nóng thổi rát mặt, cuối năm là bão và lũ nối nhau. Đất ven biển nhiều cát, giữ nước kém. Trong khung cảnh đó, nghe nói phải giữ cỏ dại cho ong ăn, nhiều người lắc đầu. Cỏ dại thì có gì mà giữ?

Câu trả lời nằm ở chỗ ong dú thân nhỏ, bay không xa, và sống nhờ những bông hoa li ti mà ít ai để ý. Dưới đây là năm hiểu lầm hay gặp, và cách nhìn lại từng cái.

Hiểu lầm 1: Có rừng keo, rừng tràm gần nhà là đủ

Keo và tràm cho hoa theo mùa, thường kéo dài vài tuần. Khi chúng tàn, ong dú phải trông vào thứ khác. Nếu xung quanh tổ là vườn được dọn sạch bóng, đàn sẽ ăn dần vào mật dự trữ cho tới đợt hoa sau. Rừng keo là bữa tiệc, còn hoa dại là cơm hằng ngày.

Hiểu lầm 2: Hàng rào cây bụi chỉ làm vườn rậm rạp

Ở miền Trung, hàng rào xanh có ba việc. Thứ nhất, nó chắn bớt gió nóng mùa hè thổi thẳng vào thùng ong. Thứ hai, nó giảm sức gió khi có bão. Thứ ba, nhiều loài cây rào nở hoa nhỏ theo mùa, đúng kiểu hoa ong dú thích.

Thay vì xây tường hay phát trụi bờ rào, hãy để một dải cây bụi dày phía hướng gió, đặt tổ ở phía khuất bên trong.

Hiểu lầm 3: Sau bão thì phải dọn vườn thật sạch

Sau một trận bão, việc dọn cây đổ, cành gãy là cần thiết. Nhưng nhiều nhà dọn luôn cả lớp cỏ vừa mọc lại, đốt rác cành lá cạnh khu tổ. Trong khi chính lớp cỏ dại hồi sức sau mưa là nguồn hoa đầu tiên quay lại, sớm hơn cây ăn trái và cây rừng rất nhiều.

Thứ tự dọn vườn sau bão cho nhà có ong

1. Kiểm tra tổ trước: thùng có bị nước vào, bị lật, nứt hở không. Đóng kín, kê cao lại.
2. Dọn cây đổ, cành gãy đè lên lối đi và quanh tổ.
3. Để yên các bờ cỏ, mép vườn không vướng việc, cho chúng ra hoa lại.
4. Không đốt đống rác gần tổ; mang ra xa hoặc ủ làm phân.

Hiểu lầm 4: Đất cát thì không có gì để ong ăn

Đất cát pha nghèo dinh dưỡng thật, nhưng không trống. Nhiều loài cây bò, cây cỏ chịu hạn, cây bụi ven đồi vẫn mọc và nở hoa nếu không bị cuốc sạch. Rau màu trồng trên cát như bí, dưa, rau gia vị khi ra hoa cũng là nguồn ăn tốt. Cái thiếu ở vùng cát thường không phải cây, mà là thói quen để cây yên đủ lâu cho nó ra hoa.

Hiểu lầm 5: Mùa nắng nóng thì ong tự lo được

Những ngày gió tây khô nóng, hoa héo nhanh, mật trong hoa ít, ong bay đi đường xa dễ mệt. Thùng phơi nắng thì nóng ruột tổ. Đây là lúc vạt hoa có bóng râm gần tổ, cây rau có tưới quanh nhà, phát huy tác dụng. Đừng chọn đúng giai đoạn này để phát quang vườn.

Đọc thêm cách chuẩn bị tổ trước mùa bão trong mục Khí hậu & mùa vụ.

Có đàn khỏe thì mới có mật ngon

Người miền Trung nuôi ong dú thường không cần nhiều đàn, chỉ vài thùng quanh nhà đã đủ có mật dùng và làm quà. Điều quan trọng là bắt đầu từ tổ giống khỏe, được tách từ đàn nuôi, không lấy tổ hoang trong rừng. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú và các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật, có thể hỏi trại thời điểm nên đón tổ để tránh mùa bão. Nhà đã nuôi có dư tổ hay dư mật có thể trao đổi với người nuôi khác trên chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp