Nuôi ong dú miền Trung: chuẩn bị cho gió nóng và mùa bão

Thử hình dung: chiều nay đài báo bão vào đất liền đêm mai. Ngoài vườn có ba thùng ong dú mới mua được vài tháng. Thùng kê trên mấy viên gạch, mái che là tấm tôn đặt hờ. Lúc đó mới đi tìm dây, tìm chỗ dời thùng thì đã muộn. Ở miền Trung, người nuôi ong dú giỏi không phải người biết nhiều mẹo nhất, mà là người đã tính sẵn cho hai mùa khắc nghiệt trước khi đưa tổ về nhà.

Dải đất này có mùa nắng nóng với những đợt gió Tây khô hầm hập, rồi mùa mưa bão dồn vào mấy tháng cuối năm, nhiều nơi ngập sâu. Bài này giúp người sắp nuôi chuẩn bị trước cho từng tình huống.

Bước một: hỏi lại mức nước nhà mình

Trước khi chọn chỗ đặt thùng, hỏi người lớn trong nhà hoặc hàng xóm: trận lụt lớn nhất mấy năm gần đây nước lên tới đâu? Vết nước trên tường, trên thân cây là mốc tốt nhất. Giá kê thùng phải cao hơn mức đó một khoảng an toàn. Ở vùng đồng bằng trũng, nhiều nhà phải đặt thùng trên giá cao quá đầu người, hoặc trên gác, ban công tầng hai.

Nếu không thể kê cao, thì cần có một chỗ cao ráo trong nhà để dời thùng vào khi có lũ, và chỗ đó phải được xác định ngay từ đầu.

Bước hai: làm giá kê chịu được gió

Gió bão không chỉ thổi bay mái che mà còn quật đổ cả giá. Một giá kê cho miền Trung nên có:

• Chân chôn sâu xuống đất hoặc đổ bê tông, không đặt trên gạch rời.
• Thùng được buộc dây hoặc bắt vít vào mặt giá.
• Mái che bắt vít chắc, có dây néo xuống đất ở các góc.
• Chân giá có chén dầu hoặc vòng keo chống kiến. Sau mỗi trận mưa lớn phải thay lại.

Bước ba: chuẩn bị cho mùa gió nóng

Những ngày gió Tây thổi, trưa chiều nóng như rang. Thùng đặt ngoài nắng có thể nóng tới mức sáp mềm, mật chảy. Việc cần làm:

1. Đặt thùng nơi có bóng cây hoặc mái nhà che nắng buổi chiều. Nắng sáng thì cứ để vào.
2. Mái che cách nắp thùng một khoảng để không khí lưu thông, không áp sát.
3. Đặt một khay nước nông có sỏi gần thùng, thay nước hằng ngày.
4. Không mở nắp thùng giữa trưa nắng.

Hoa mùa này thường thưa. Đàn có thể chững lại, ra vào ít. Đó là cách đàn tự giữ sức, người mới đừng lo.

Bước bốn: kịch bản khi có tin bão

Lịch mùa mưa bão và mùa nắng nóng của từng vùng có ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Bước năm: chọn thời điểm nhận tổ

Nhận tổ ngay trước mùa bão hay giữa đợt nóng gắt đều bất lợi: đàn chưa kịp ổn định đã phải chống chịu. Lúc hợp lý là sau mùa mưa bão, khi trời dịu lại và cây cối đâm chồi, ra hoa. Đàn có mấy tháng êm để bén chỗ. Ba điều giữ trong năm đầu: bắt đầu với hai ba tổ đã ổn định, không thu mật, không tách đàn. Muốn biết loại hoa nào nuôi ong ở vùng mình, xem thêm mục Nguồn hoa địa phương.

Học từ một trại đang nuôi thật

Những việc như buộc thùng, bịt cửa tổ, bưng thùng mà không làm đổ bầu mật, xem người làm một lần là nhớ hơn đọc mười lần. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có các buổi tham quan và học thực hành, đặt lịch tại ongdu.com/tour. Trại cũng có tổ giống đã ổn định, mật ong dú, hộp quà mật và đồ từ sáp ong dú như son dưỡng môi; xem chung ở ongquy.com. Về tới nhà, dựng giá kê cho chắc trước rồi hãy đón tổ.

Câu hỏi thường gặp