Tìm trại ong dú gần nhà ở miền Trung: tính theo đèo

Ở miền Trung, đi một trăm cây số dọc quốc lộ có khi chưa đổi khí hậu, nhưng vượt một con đèo thì đã sang hẳn một kiểu trời khác. Phía bắc đèo Hải Vân có mùa đông lạnh, phía nam ấm hơn hẳn. Vùng Bắc Trung Bộ chịu gió Lào khô nóng đầu hè; dải ven biển phía nam lại nắng nhiều, mưa dồn vào mấy tháng cuối năm.

Nên khi tìm trại ong dú «gần nhà», người miền Trung có một mẹo đơn giản: tìm trong cùng đoạn đất giữa hai con đèo với mình. Đàn ở đó đã sống qua đúng những đợt nóng, đợt rét, đợt bão mà vườn mình sẽ gặp.

Chia miền Trung thành từng đoạn để tìm

Nhà mình ở đoạn nào thì tìm trại trong đoạn đó trước. Trại ở đoạn bên cạnh vẫn được, miễn mình biết khác nhau ở chỗ nào để chuẩn bị bù.

Ba câu chuyện thường gặp

Mua tổ ngay trước mùa bão

Người mới hay mua vào khoảng giữa năm vì lúc đó rảnh. Đàn về được vài tháng thì vào mùa mưa bão, mưa dầm nhiều ngày, ong không ra được, thùng ẩm. Đàn non dễ suy. Nếu buộc phải mua lúc này, hãy chuẩn bị chỗ đặt có mái chắc, buộc thùng chặt, kê cao khỏi chỗ nước đọng.

Mua từ trại vùng đồi về đặt sát biển

Đàn ở vùng đồi quen gió nhẹ, mang ra nhà sát bãi, gió biển thổi thẳng vào cửa tổ cả ngày. Cách xử lý là đặt tổ khuất sau tường hoặc hàng cây, quay cửa tổ tránh hướng gió chính.

Mua đàn từ bên kia đèo

Đàn từ phía nam đèo ra phía bắc sẽ gặp mùa đông lạnh hơn chỗ cũ. Không phải không nuôi được, nhưng năm đầu phải che chắn kỹ, không tách đàn vào cuối năm.

Đi xem trại: nhìn những chỗ người ta hay bỏ qua

• Mái che và dây buộc: trại nuôi lâu ở miền Trung thường có mái che chắc, thùng được cố định, vì đã trải qua bão.
• Thùng có bị mục, ngấm nước: dấu vết của mùa mưa năm trước cho biết trại chăm thùng ra sao.
• Cửa tổ buổi sáng nắng: ong ra vào đều, mang phấn về là đàn đang ăn được.
• Nguồn nước gần trại: mùa nắng nóng, ong cần nước; trại tốt thường lo chuyện này.

Muốn biết cây nào trong vùng cho ong dú ăn quanh năm, xem thêm mục Nguồn hoa địa phương.

Mang tổ về an toàn trên quốc lộ

1. Hẹn nhận lúc sáng sớm hoặc chiều mát, nhất là những ngày nắng gắt.
2. Bịt cửa tổ bằng lưới thoáng khi ong đã về đủ.
3. Chèn chặt, không để thùng trượt khi xe phanh; đi chậm qua đường đèo.
4. Về nhà đặt đúng chỗ cố định, chờ ong yên rồi mới mở cửa.

Cách những người trong vùng giữ đàn qua mùa bão có trong mục Kinh nghiệm người nuôi.

Nếu muốn học trước rồi mới mua

Người chưa từng cầm thùng ong thường yên tâm hơn khi đã tận mắt thấy một trại làm việc. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tour tham quan và học thực hành: xem tách đàn, xem cách đặt thùng, hỏi những gì mình băn khoăn. Trại cũng có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và đồ từ sáp ong dú như son dưỡng môi, xem chung ở ongquy.com. Học xong, quay về miền Trung mình vẫn nên tìm đàn trong đúng đoạn đèo của mình theo cách ở trên, hoặc nếu nhận đàn từ phía Nam thì chọn lúc trời đã qua mùa mưa.

Câu hỏi thường gặp