Miền Trung: mua tổ ong dú trại lớn hay hộ nhỏ, nhìn gì

Một câu hỏi rất nhanh để biết người bán tổ ở miền Trung có nghề hay không: mùa bão năm rồi, tổ của anh chị để đâu? Người nuôi lâu năm sẽ kể ngay họ chằng giá ra sao, dời tổ vào hiên lúc nào, đàn nào hụt và vì sao. Người mới nhập tổ về bán lại thường trả lời mơ hồ.

Dải đất này bắt ong dú chịu hai thử thách liền nhau: mùa hè nắng gắt, gió Lào khô nóng thổi qua nhiều tỉnh, rồi cuối năm là mưa lớn, bão, lũ. Vì vậy, bàn chuyện trại lớn hay hộ nhỏ ở đây, thứ cần nhìn trước tiên là cách họ giữ tổ qua hai mùa ấy.

Đến tận nơi, nhìn chỗ đặt tổ trước khi nhìn tổ

Chỗ đặt tổ nói nhiều hơn lời giới thiệu. Một trại vài trăm tổ hay một mảnh vườn vài chục tổ đều có thể làm tốt hoặc làm ẩu. Bảng dưới gom những điều mắt thường thấy được:

Năm câu hỏi riêng cho đất miền Trung

1. Mùa bão năm rồi tổ để đâu, có dời không? Người có nghề sẽ có sẵn chỗ tránh bão cho đàn.
2. Gió Lào về thì che chắn thế nào? Mái che, phủ bao ướt quanh giá, đặt nước gần tổ là những cách hay gặp.
3. Mấy tháng nắng nóng có lấy mật không? Lấy cạn trước quãng thiếu hoa là đẩy đàn vào đói.
4. Tổ này tách khi nào? Đàn tách quá gần ngày bán còn mỏng, khó gánh mùa khắc nghiệt.
5. Sau khi mua, có bão thì gọi ai? Người bán gần nhà, nghe máy, sẵn lòng chỉ cách là điều đáng giá nhất ở vùng này.

Trại lớn và hộ nhỏ ở miền Trung khác nhau chỗ nào

Trại nuôi nhiều tổ

Có nhiều đàn để chọn, dễ lấy được những tổ đông đều nhau. Trại làm lâu thường có quy trình chung cho cả bãi: giá kê đồng bộ, lịch dời tổ khi có tin bão. Điểm cần dè chừng là nhân lực mỏng trên số tổ lớn, có tổ bị bỏ sót. Đi xem, hãy mở thử vài tổ ở cuối dãy chứ không chỉ tổ người bán chỉ.

Hộ nuôi trong vườn

Ít tổ nhưng mỗi tổ đều được nhìn mỗi ngày. Hộ nuôi cùng huyện còn biết rõ mùa hoa của đúng vùng đó, biết chỗ trũng hay ngập, biết lúc nào gió quẩn. Đổi lại phải đợi họ tách đàn, và mình thường tự lo xe chở.

Với người mới, một hộ nuôi gần nhà, đã qua vài mùa bão, thường là điểm khởi đầu dễ chịu nhất. Muốn tìm thêm người nuôi trong vùng, xem mục Trại ong trong vùng.

Chọn ngày nhận tổ cho hợp trời

• Nhận khi nắng đã dịu, trời mát, có hoa vườn, hoa dại, thường là sau mùa mưa bão và trước khi vào hè gắt.
• Tránh đỉnh nắng nóng, khi gió Lào thổi liền nhiều ngày.
• Tránh ngay trước đợt bão có dự báo; đàn mới chưa kịp ổn định đã phải chịu gió mưa.
• Chở tổ buổi tối hoặc sáng sớm, cửa bịt kín, chèn chặt.

Một chỗ để hỏi thêm

Khi trong vùng chưa có ai bán tổ hợp ý, có thể hỏi trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh. Trại nuôi chuyên, có tổ ong dú giống, mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật làm quà. Nhắn trước về tỉnh mình ở, trại sẽ nói tháng nào chở ra là hợp, tránh mùa gió Lào và mùa bão. Còn muốn tìm người bán tổ ngay trong tỉnh, hãy xem tin rao trên chợ ong dú giữa người nuôi.

Câu hỏi thường gặp